Tháo gỡ phép màu x Crying in H Mart: Chuyến tàu về sáng

Hai người phụ nữ và hai góc nhìn quấn lấy nhau, bổ sung cho nhau.

Đến một độ tuổi trưởng thành nhất định, người ta sẽ thôi mơ ước (hoặc giảm đi phần nào) những thiên kiến viễn vông mà thời tuổi trẻ vẫn thường hay mơ, để quay ngược về trạng thái phôi thai ta một lần có. Sau khi bôn ba và bị trùi dập trên mọi nẻo đường trưởng thành, họ nhớ về những ký ức của thời quá khứ đã từng đi qua. Nhưng thời gian là liều thuốc độc chua cay và mặn đắng nhất (chứ không phải của Shakespeare mà thời 14 -15 ta hay trộm nghĩ) bởi lẽ bóng dáng của những nhân ảnh vừa mới đây thôi đã không còn đâu. Họ đã chìm khuất, biến dạng, nhiễu loạn hay đơn giản hơn là trôi vào trong hư không.

Không biết ngẫu nhiên hay là vô tình mà năm nay tôi đọc được 2 tác phẩm vô cùng cảm động một cách sâu xa như thế. Một là Tháo gỡ phép màu của Julie Yip – Williams, và cuốn còn lại là Crying in H Mart của Michelle Zauner. Từ 2 góc nhìn của 2 người phụ nữ chia sẻ cùng chung một câu chuyện; những gợi ý, liên tưởng, suy ngẫm đánh úp vào con người ta, và ở một độ tuổi mà những viễn kiến nhất thời vẫn còn chưa phai, ít nhất ta vẫn lên kịp chuyến tàu cuối cùng để rồi nhìn ngắm nhân ảnh chỉ mới mờ đi đôi phần mờ nhạt.

Nếu Julie Yip – Williams là một người mẹ, người vợ, người con viết về những trải nghiệm sống cùng căn bệnh ung thư đại tràng; thì Zaunner lại là một cô gái trẻ. Cô viết cuốn này khi vừa 28, may thay tầm ngang tuổi tôi, vì nỗi đau mất mẹ, vì những điều chưa kịp làm và những điêu tàn ngả ra xung quanh, khi mẹ cô – một người phụ nữ trung tuần – cũng mắc ung thư trực tràng. Như hai hòa thanh của một tổ khúc bổ sung cho nhau và quấn lấy nhau, một tạo ấn tượng cho tôi về cuốn hồi ký của một người mẹ dũng cảm để lại cho con; và một là của người con tưởng niệm mẹ mình. Hai cuốn sách cảm động và có thể nói, chạm đến trái tim một cách nào đó.

Với những ai yêu thích âm nhạc nhạc indie US-UK thì Japanese Breakfast không hẳn là cái tên quá hẳn xa lạ. Album đầu tay của nhóm – Psychopomp – có artwork là một tấm ảnh mẹ của Zauner mang một ý nghĩa sâu xa mà nhờ cuốn sách đầy cảm động này ta mới có thể hiểu. Việc mất đi bà và cả người cha (dẫu không về mặt vật lý nhưng trong não trạng thì đã tan biến hoàn toàn) tác động rất mạnh lên cô gái ấy. Từ một đứa trẻ cứng đầu muốn bỏ đại học để thành lập ban nhạc riêng đến một người vì muốn mẹ mình cảm thấy bình yên mà đã chấp nhận lấy bạn trai làm chồng ở tuổi 25. Zauner trong câu chuyện này chứa đầy thịnh nộ. Cô nổi giận vì người đàn bà thần chết ghé thăm không phải ai khác mà là mẹ cô. Cô ghét cay đắng những gia đình nào vẫn còn nguyên vẹn, vẫn chăm sóc nhau và chở che nhau.

H Mart trong đầu đề sách là nơi người Hàn đi mua thực phẩm Hàn. Mẹ cô là người nhập cư gốc Hàn, và bà giữ hết mọi tính đặc trưng của dân tộc ấy: từ ẩm thực, thời trang, cho đến mỹ phẩm… Bà là hiện thân của một đất nước cách xa vạn dặm, với hệ tư tưởng phần nào cứng nhắc nhưng ẩn đằng sau là tình yêu thương vô bờ. Bà mang trong nhà đôi bốt cho mềm bớt đế để khi mang vào cô không bị đau. Bà bỗng chốc khỏe lại rồi khiêu vũ những điệu slowdance với người con rể, bà có tủ lạnh đựng kim chi và ti tỉ những thứ khác nhắc cô về bà. Mọi thứ thực phẩm, mọi clip nấu ăn, mọi nơi chỉ dấu về của người phụ nữ ấy đều hướng Zauner vào một nỗi đau nơi siêu thị tiện ích H Mart, mà mỗi lần đến, là một lần khóc.

Crying in H Mart

Nếu Zauner có H Mart, thì Julie Yip – Williams có căn hộ gộp chung hai nhà ở khu Brooklyn mà cô chuẩn bị cho các con khi mình qua đời. Nơi đó sẽ được tiếp quản bởi “cô vợ hai lẳng lơ” với mong muốn dành mọi không gian cho Mia và Bella trưởng thành. Những sắp xếp trước như thực đơn, lịch khám nha sĩ, lớp học đàn, thức ăn cho chó… như những dấu chỉ cuối cùng mà cô để lại cho những người thân. Julie không chết, mà cô sống và đấu tranh vì hai đứa trẻ. Cô thừa hiểu kết cục sẽ đi về đâu, nhưng như trong một câu thừa nhận, cô không muốn các con nhìn mình như kẻ chiến bại.

Julie kể về quãng đời từ khi còn ở miền Trung Việt Nam đến những ngày sống sót thần kỳ trên biển, đến Mỹ và một cơ ngơi của sự cố gắng. Thế nhưng hơn hết mọi thứ đao to búa lớn ấy, điều đọng lại nhất vẫn là nỗi xót xa khi cô nhìn về phía hai cô gái nhỏ. Mia và Bella là những đứa trẻ lớn hơn chúng nó, mà có đôi lúc cô phải tự hỏi liệu rằng một trong hai có phải có mối quan hệ với đấng siêu nhiên, vì những câu hỏi mà chúng thắc mắc không thể hiểu được khi là một đứa trẻ. Tôi cũng tự hỏi đó là bí ẩn khoa học, hay cô đang tự nhập mình vào cô bé ấy – một con người cô thật sự yêu nhưng sau rồi đây không thể gặp lại hay được chạm vào. Phép thuật đã đến và rồi đi, nhưng cái tốt đẹp khi được trở thành một người mẹ đã kịp ở lại, đã chiến đấu, giành giật sự sống và là anh hùng của hai cô bé.

Tháo gỡ phép màu

Hai người phụ nữ và hai góc nhìn quấn lấy nhau, bổ sung cho nhau. Julie Yip – Williams chỉ muốn tận dụng thời gian còn lại, Zauner đành lòng nhìn mẹ ra đi với một cái chết êm dịu. Một người phụ nữ trung tuần và một cô bé đang thời tuổi trẻ, rốt cuộc rồi thì ai cũng sẽ phải chìm vào nỗi đau. Zauner lặng lẽ gom góp ký ức, cô nhìn từng món đồ của mẹ, cô nấu những món mẹ làm, cô đương đầu với cha – người như mất hồn sau cú sốc ấy và lớn lao nhất là phải chấp nhận mẹ đã qua đời. Còn Julie, điều hằn lại sâu nhất trong cuốn sách này là một tình yêu bao la vô bờ bến của một người mẹ và những tình yêu không thể đếm đong, của một hành trình đầy dũng cảm và phi thường.            

Ung thư là một trò chơi mà thần chết không cho người chơi được quyền lựa chọn; họ phải chấp nhận nhưng lại có quyền thỏa thuận cách chơi. Họ có thể mạnh mẽ như Julie dành hết thời gian ở lại bên con nhưng cũng có thể vượt qua nỗi đau để mẹ ra đi một cách yên bình như là Zauner. Với hai cuốn sách đầy cảm động và gợi mở nhiều vùng cảm xúc này, những con tim cứng rắn rồi sẽ mềm ra, để con người ta thêm lần nữa yêu thương và không còn trễ chuyến tàu sau cùng để được về nhà, để gặp nhân dạng chưa mất hẳn đi mà còn tồn tại đâu đó nơi này.

Ở đó chuyến tàu về sáng sẽ không còn là hồi tàu xé tan màn đêm của cặp tình nhân yêu nhau trong nhạc Giang Tử, mà hơn ai hết nó là chuyến tàu cuối cùng, để cho người ta trở mình, nhìn ngắm và suy ngẫm.

Hết.


Copyright belong to Phuong Nam Book. Provided by Sapo.
English book English book English book English book English book English book